Đĩa gốm sứ Imari / Arita "Đường Sư Mẫu Đơn"

Dựa trên kiểu dáng chữ triện hai ký tự (đọc từ phải sang trái hoặc từ trên xuống dưới), dấu triện này ghi danh tên lò nung hoặc nghệ nhân chế tác (như dòng chữ "Tachikichi" (橘吉) hoặc một biến thể cổ của chữ "Fuku" (福 - Phúc) viết theo lối thư pháp triện cổ), vốn cực kỳ phổ biến trên các sản phẩm đĩa dĩa ngũ sắc vẽ hoa mẫu đơn và chim phượng hoàng phong cách Imari.

Dưới đây là thông tin chuyên sâu được tổng hợp về chiếc đĩa gốm sứ Imari / Arita của bạn, từ việc giải mã ký tự triện cổ cho đến lịch sử quý giá và phương pháp bảo tồn tác phẩm này.

1. Giải mã ký tự trong triện vuông màu lam

Dấu mộc vuông màu xanh cobalt dưới đáy chiếc đĩa được viết bằng chữ Triện (篆書 - Tensho), một lối viết thư pháp cổ xưa thường dùng cho ấn triện hoàng gia hoặc chữ ký của các lò nung danh tiếng tại Nhật Bản.

Ý nghĩa chữ viết: Triện gồm hai ký tự xếp theo chiều dọc. Ký tự phía dưới là chữ "Chế" (製 - Sei / Tsukurimasu), có nghĩa là "Được chế tác bởi...". Ký tự phía trên là tên của nghệ nhân hoặc xưởng gốm cổ, tương tự phong cách thương hiệu danh tiếng "Tachikichi" (橘吉) của vùng Kyoto hoặc mang chữ "Phúc" (福 - Fuku) cách điệu theo thể chữ trường thọ..

Giá trị định danh: Trong giới sưu tầm gốm sứ Nhật Bản, sự xuất hiện của triện lam vuông viết bằng chữ Triện cổ là minh chứng rõ ràng nhất khẳng định sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ trực tiếp từ các lò nung bản địa Nhật Bản, khác biệt hoàn toàn với các dòng sản phẩm gốm xuất khẩu đại trà không có triện mộc nửa cuối thế kỷ 20. 

2. Tổng quan lịch sử và niên đại dòng gốm Imari / Arita

Chiếc đĩa của bạn mang phong cách trang trí Ngũ Sắc (Iro-Nabeshima / Ko-Imari) mang tính biểu tượng của vùng Saga, Nhật Bản. 

Nguồn gốc tên gọi: Dòng gốm này thực chất được sản xuất tại các thung lũng thuộc thị trấn Arita, nhưng vì toàn bộ sản phẩm từ thế kỷ 17 đều được tập kết và vận chuyển ra thế giới qua thương cảng sầm uất Imari, nên nó thường được gọi song hành là gốm Imari - Arita.

Đặc điểm nghệ thuật trên đĩa: Chiếc đĩa sở hữu bố cục "Kín bông" tinh tế. Lòng đĩa vẽ một con Kỳ Lân (Qilin) hoặc tích "Sư tử vờn cầu" dũng mãnh bằng men lam tráng dưới men. Vành đĩa xung quanh được tô điểm bởi những đóa hoa mẫu đơn đại đóa màu đỏ sắt (Iron-red) rực rỡ và những dải lá uốn lượn sắc sảo. 

Ước tính niên đại: Hoa văn vẽ tay kết hợp viền vàng mờ, độ mộc của xương đất ở vành chân đế (trôn đĩa) cho thấy chiếc đĩa này nhiều khả năng được chế tác vào thời kỳ Meiji (Minh Trị - thế kỷ 19) hoặc giai đoạn Showa đầu thế kỷ 20, mô phỏng theo những thiết kế cổ hoàng gia danh tiếng phục vụ cho các gia đình quý tộc xưa.